"Açıq və qapalı tipli xüsusi təlim-tərbiyə müəssisələri haqqında Nümunəvi Nizamnamə"nin təsdiq edilməsi barədə

 

 

"Açıq və qapalı tipli xüsusi təlim-tərbiyə müəssisələri haqqında Nümunəvi Nizamnamə"nin təsdiq edilməsi barədə

 

AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI NAZİRLƏR KABİNETİNİN QƏRARI

 

"Yetkinlik yaşına çatmayanların işləri və hüquqlarının müdafiəsi üzrə komissiyalar haqqında Əsasnamənin təsdiq edilməsi barədə" Azərbaycan Respublikası Qanununun tətbiq edilməsi haqqında" Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2002-ci il 25 iyul tarixli, 735 nömrəli Fərmanının 1-ci bəndinin dördüncü abzasının icrasını təmin etmək məqsədi ilə Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti qərara alır:

1. "Açıq və qapalı tipli xüsusi təlim-tərbiyə müəssisələri haqqında Nümunəvi Nizamnamə" təsdiq edilsin (əlavə olunur).

2. Azərbaycan SSR Nazirlər Sovetinin "Yetkinlik yaşına çatmayanlar üçün tərbiyə koloniyalarının xüsusi məktəblərə və xüsusi peşə-texniki məktəblərinə çevrilməsi haqqında" 1964-cü il 9 sentyabr tarixli, 579 nömrəli və "Ciddi tərbiyə şəraitinə ehtiyacı olan uşaq və yeniyetmələr üçün xüsusi məktəblər haqqında Əsasnamənin təsdiq edilməsi barədə" Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 1993-cü il 26 yanvar tarixli, 51 nömrəli qərarları qüvvədən düşmüş hesab edilsin.

2. Bu qərar imzalandığı gündən qüvvəyə minir.

 

Azərbaycan Respublikasının Baş naziri  A. RASİZADƏ

 

Bakı şəhəri, 13 may 2003-cü il

                   № 65

 

 

 

 

Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin

2003-cü il 13 may tarixli, 65 nömrəli qərarı ilə

TƏSDİQ EDİLMİŞDİR

 

 

Açıq və qapalı tipli xüsusi təlim-tərbiyə müəssisələri haqqında

 

NÜMUNƏVİ NİZAMNAMƏ

 

I. ÜMUMİ MÜDDƏALAR

 

1.1. Bu Nümunəvi Nizamnamə açıq və qapalı tipli xüsusi təlim-tərbiyə müəssisələrinin təhsil, tərbiyə sahəsində fəaliyyətin sosial-iqtisadi əsaslarını tənzimləyir.

Açıq və qapalı tipli xüsusi təlim-tərbiyə müəssisələrinin (bundan sonra - müəssisə) əsas məqsədi uşaqların davranışının korreksiyasını və cəmiyyətə uyğunlaşmasını, o cümlədən onların psixoloji, tibbi və sosial reabilitasiyasını təmin etmək, təhsili üçün şərait yaratmaqdır.

Müəssisə fəaliyyətində Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasını, Azərbaycan Respublikasının qanunlarını, Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərman və sərəncamlarını, Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin qərar və sәrәncamlarını, uşaqların hüquqlarının və mənafelərinin müdafiəsi sahəsində beynəlxalq aktları, digər normativ hüquqi aktları və bu Nümunəvi Nizamnaməni rəhbər tutur. 

Müəssisə Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyində nəzərdə tutulmuş hüquq və vəzifələrə malikdir.

Müəssisə Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyinə uyğun qaydada beynəlxalq əlaqələr yarada bilər.

1.2. Müəssisə Azərbaycan Respublikasının Təhsil nazirliyi tərəfindən oğlan və qızlar üçün ayrılıqda təşkil edilir.

Özəl açıq və qapalı tipli xüsusi təlim-tərbiyə müəssisələrinin yaradılmasına yol verilmir.

1.3. Bu Nümunəvi Əsasnamənin tələbləri nəzərə alınmaqla hər bir müəssisə üçün hazırlanmış Nizamnamə Azərbaycan Respublikasının Təhsil Nazirliyi tərəfindən təsdiq edilir.

1.4. Açıq tipli xüsusi təlim-tərbiyə müəssisəsi profilaktik müəssisə funksiyalarını yerinə yetirir. Yetkinlik yaşına çatmayanların işləri və hüquqlarının müdafiəsi üzrə komissiyanın qərarı ilə açıq tipli xüsusi təlim-tərbiyə müəssisələrinə aşağıdakı şəxslər qəbul edilirlər:

on dörd yaşına çatmış yetkinlik yaşına çatmayanların, onların valideynlərinin və ya digər qanuni nümayəndələrinin razılığı ilə xüsusi pedaqoji yanaşma tələb olunan səkkiz yaşından on səkkiz yaşınadək olan yetkinlik yaşına çatmayanlar;

böyük ictimai təhlükə törətməyən və ya az ağır cinayət əlamətləri olan ictimai təhlükəli əməl törətmiş, lakin cinayət məsuliyyətinə cəlb olunması üçün Azərbaycan Respublikasının cinayət qanunvericiliyində nəzərdə tutulmuş yaş həddinə çatmamış yetkinlik yaşına çatmayanlar;

valideynlərinin və ya digər qanuni nümayəndələrinin razılığı ilə çətin tərbiyə olunan hesab edilmiş yetkinlik yaşına çatmayanlar;

müxtəlif hüquqpozmalara görə daxili işlər orqanları tərəfindən qeydiyyata alınmış, lakin islah olunması mümkün olmayan şəxslər.

Açıq tipli müəssisədə xüsusi qayğıya və müdafiəyə ehtiyacı olan şagirdlərin şəxsiyyətlərinin inkişafını təmin edən sistem yaradılır.

Açıq tipli müəssisə şagirdin reabilitasiyası üçün şərait yaratmadıqda, habelə onun xidməti səmərə vermədikdə, valideynlər, (qanuni nümayəndələr) bu müəssisənin xidmətlərindən imtina etmək hüququna malikdirlər. 

1.5. Qapalı tipli xüsusi təlim-tərbiyə müəssisələrinə aşağıdakı yetkinlik yaşına çatmayanlar göndərilirlər:

ağır və ya xüsusilə ağır cinayət əlamətləri olan ictimai təhlükəli əməl törətmiş, lakin cinayət məsuliyyətinə cəlb olunması üçün Azərbaycan Respublikasının cinayət qanunvericiliyində nəzərdə tutulmuş yaş həddinə çatmamış yetkinlik yaşına çatmayanlar;

cinayət məsuliyyətinə cəlb olunması üçün Azərbaycan Respublikasının cinayət qanunvericiliyində nəzərdə tutulmuş yaş həddinə çatmış az ağır cinayət törədən Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 89.2-ci maddəsinə uyğun olaraq məhkəmə tərəfindən cəzadan azad edilən yetkinlik yaşına çatmayanlar Azərbaycan Respublikasının cinayət-prosessual qanunvericiliyində nəzərdə tutulmuş qaydada. 

1.6. Qapalı tipli müəssisədə şagirdlərin saxlanılması üçün xüsusi şəraiti təmin edən rejim xidməti (köməkçi xidmət) yaradılır. 

Xüsusi şəraiti təmin edən rejim:

müəssisənin ərazisinin və əmlakının mühafizəsini;

şagirdlərin saxlanılması üçün təhlükəsiz şəraitin yaradılmasını, onların mənfi təsirlərdən maksimum qorunmasını;

şagirdlərin müəssisənin ərazisini icazəsiz tərk etmələrini və ya kənar şəxslərin müəssisənin ərazisinə sərbəst daxil olma imkanlarını istisna edən müvəqqəti təcrid olunmanı;

yuxu üçün ayrılmış vaxt da daxil olmaqla, şagirdlərə daimi nəzarətin həyata keçirilməsini;

şagirdlərin şəxsi müayinəsini, onlara gələn məktubların, bağlamaların və ya digər poçt göndərişlərinin (yetkinlik yaşına çatmayanın müdafiəçisi və ya qanuni əsaslarla ona hüquqi yardım göstərən digər şəxslər ilə yazışmaları istisna olmaqla) nəzərdən keçirilməsini nəzərdə tutur. 

Rejim xidmətinin işçilərinin sayı müəssisənin ərazisində mühafizə edilən obyektlərin sayından, ərazinin sahəsindən, sahənin planlaşdırılmasından asılı olaraq müəyyən edilir.

1.7. Yetkinlik yaşına çatmayanların müəssisədə saxlanılması, təhsili və tərbiyəsi qaydası onların yaşı, cinsi, habelə psixoloji vəziyyəti və səhhəti nəzərə alınmaqla müəyyən edilir. Bu zaman fərdi sosial-psixoloji diaqnostika əsasında psixokorreksiya işi üçün şəraitin yaradılması, sağlamlaşdırıcı tərbiyə tədbirləri sisteminin, ictimai faydalı işlə məşğulluğun, şagirdlərin asudə vaxtı da daxil olmaqla, günün səmərəli bölgüsünün təşkili, şagirdlərin neqativ hallardan maksimum müdafiəsi təmin edilməlidir.

II. MÜƏSSİSƏDƏ TƏLİM-TƏRBİYƏ TƏŞKİLİ QAYDASI

2.1. Müəssisə şagirdlərin sayı 25-dən az olmaqda yaradılır.

Sinif (qrup) şagirdlərin sayı 10 nəfərdən artıq olmamaq şərtilə təşkil edilir. Hər sinif (qrup) üçün 2 tərbiyəçi, 2 əmək təlimi müəllimi, 1 bədən tərbiyəsi müəllimi nəzərdə tutulur. Müəssisənin ştatında psixoloq-pedaqoq, sosial-pedaqoq (hər 25 şagirdə 1 ştat vahidi olmaq şərtilə), psixoterapevt (2 ştat vahidi) vəzifələri nəzərdə tutulur.

2.2. Müəssisə aşağıdakı maddi-texniki bazaya malik olmalıdır:

şagirdlər üçün yaşayış və tədris binalarına;

pedaqoji, inzibati və xidmət heyəti üçün otaqlara, tibb və psixoloq kabinetlərinə, yardımçı təsərrüfata, iaşə avadanlığına, kluba, idman şəhərciyinə, təcrübə sahəsinə, istehsalat emalatxanalarına;

1-3 nəfər üçün nəzərdə tutulmuş yataq otaqlarına, müəyyən edilmiş normalara müvafiq olaraq ayrı-ayrı kabinetləri olan sanitariya qovşaqlarına;

müəssisənin fəaliyyəti üçün zəruri olan digər otaqlara.

Müəssisə yerləşdirilərkən ərazinin ekoloji şəraiti, nəqliyyat və rabitə əlaqəsi nəzərə alınır.

2.3. Şagirdlərə tibbi xidmət (ümumi pediatriya, psixiatrik, nevroloji) səhiyyə orqanları tərəfindən müəssisəyə təhkim edilmiş tibb heyəti tərəfindən göstərilir. Tibb heyəti inzibati və pedaqoji heyətlə birlikdə müalicə-profilaktika tədbirlərinin keçirilməsi, sanitariya-gigiyena normalarına riayət edilməsi, şagirdlərin qidalanmasının rejimi və keyfiyyəti üçün məsuliyyət daşıyır.

2.4. Müəssisədə psixoloji-tibbi-pedaqoji komissiya təşkil edilir.

2.5. Şagirdlərin psixoloji reabilitasiyasını müəssisənin müəllimləri, tibb işçiləri və valideynlər (qanuni nümayəndələr) üçün məsləhət-profilaktika işini pedaqoq-psixoloqlar həyata keçirirlər.

2.6. Müəssisənin pedaqoq-psixoloqları və tibb işçiləri şagirdlər, valideynlər (qanuni nümayəndələr), müəllimlər, tərbiyəçilər arasında maarifçilik işi aparırlar. Tibb işçiləri, psixoloqlar və sosial işçilər, müəllimlər şagirdlərin müalicəsi, reabilitasiyası və tədrisi ilə bağlı bütün tədbirləri qarşılıqlı razılaşma əsasında birgə həyata keçirirlər.

2.7. Müəssisədə hər şagird üçün tibbi vərəqə açılır, şagirdlərə tətbiq edilmiş mükafatlandırma (həvəsləndirmə) və tənbeh tədbirləri, şagirdlər tərəfindən vurulan maddi zərər və intizamın pozulması haqqında qeydiyyat kitabı tərtib edilir və saxlanılır.

III. ŞAGİRDLƏRİN MÜƏSSİSƏYƏ QƏBULU VƏ BURAXILMASI QAYDASI

3.1. Ağır və ya xüsusilə ağır cinayət törətmiş, lakin cinayət məsuliyyətinə cəlb olunması üçün Azərbaycan Respublikasının cinayət qanunvericiliyində nəzərdə tutulmuş yaş həddinə çatmamış şəxslər və cinayət məsuliyyətinə cəlb olunması üçün Azərbaycan Respublikasının cinayət qanunvericiliyində nəzərdə tutulmuş yaş həddinə çatmış az ağır cinayət törədən Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 89.2-ci maddəsinə uyğun olaraq məhkəmə tərəfindən cəzadan azad edilən yetkinlik yaşına çatmayanlar məhkəmənin qərarı əsasında qapalı tipli müəssisədə yerləşdirilirlər. Qapalı tipli müəssisədə 11 yaşından 18 yaşınadək şəxslər yerləşdirilə bilərlər. 

Açıq tipli müəssisəyə 8 yaşından 18 yaşına qədər şəxslər qəbul edilirlər. Onların qəbulu yaşadıqları yerin Yetkinlik yaşına çatmayanların işləri və hüquqlarının müdafiəsi üzrə Komissiyanınqərarı, valideynlərin (qanuni nümayəndələrin) ərizəsi və 14 yaşından yuxarı olan yeniyetmənin razılığı əsasında aparılır. 

3.2. Qapalı tipli müəssisənin müdiriyyəti şagirdin qəbulundan sonra iki gün müddətində onun valideynlərinə (qanuni nümayəndələrinə), şagirdin yaşadığı yer üzrə daxili işlər orqanına, habelə onun əvvəlki təhsil müəssisəsinə və müvafiq yerli təhsil orqanına bu barədə yazılı məlumat verir.

3.3. Psixoloji-tibbi-pedaqoji komissiya hər 6 aydan bir reabilitasiya prosesinin dinamikasını nəzərdən keçirir və şagirdlərlə iş üzrə fərdi plana düzəlişlər edir. Müsbət nəticələr olarsa, müəssisənin müdiriyyəti müəssisənin yerləşdiyi ərazi üzrə Yetkinlik yaşına çatmayanların işləri və hüquqlarının müdafiəsi üzrə Komissiyaya şagirdin müəssisədən vaxtından əvvəl buraxılması barədə təklifə müraciət edir. Şagirdin qapalı tipli müəssisədən vaxtından əvvəl buraxılması müəssisənin müdiriyyətinin və Yetkinlik yaşına çatmayanların işləri və hüquqlarının müdafiəsi üzrə Komissiyanın təqdimatı əsasında həmin müəssisənin yerləşdiyi yerin məhkəməsinin qərarı ilə həyata keçirilir. 

Şagirdlər qapalı tipli xüsusi təlim-tərbiyə müəssisəsində 3 ilə qədər saxlanılırlar. Saxlanma müddəti şagirdin arzusu ilə təhsil pillə və səviyyələrindən biri başa çatdırılanadəkqanunvericiliklə müəyyən edilmiş qaydada uzadıla bilər. 

3.4. Qapalı tipli müəssisədə şagirdin reabilitasiya müddəti onun 3 ay ərzində diaqnostikası keçiriləndən sonra müəssisənin psixoloji-tibbi-pedaqoji komissiyası tərəfindən müəyyən edilir. Şagird müəssisəyə daxil olarkən onun psixoloji, tibbi və sosial reabilitasiyasının dərəcəsini və dinamikasını müəyyənləşdirmək üçün xüsusi vərəqə açılır ki, bu da şagirdin müəssisədə qaldığı bütün müddət ərzində pedaqoq-psixoloq tərəfindən doldurulur. Bu vərəqəyə diaqnostik müayinə və müşahidələrin nəticələri, şagirdin təhsili, əməyi, ictimai fəaliyyəti və digər şagirdlərlə, valideynləri ilə (qanuni nümayəndələrilə), pedaqoqlarla qarşılıqlı münasibəti, onlarla ünsiyyəti haqqında qeydlər daxil edilir. Alınan bütün məlumat konfidensial hesab edilir və şagirdlərin hüquqlarının və qanuni mənafeyinin ziddinə istifadə edilə bilməz.

3.5. Müəssisədən buraxılan şagirdlər əvvəllər təhsil aldıqları təhsil müəssisəsində təhsillərini davam etdirmək hüququna malikdirlər. Onlar əlavə bilikləri yoxlanmadan müəssisə tərəfindən müəyyən müddət üzrə verilən (aralıq) attestasiya haqqında sənədlərə əsasən müvafiq sinifə qəbul edilirlər.

3.6. Şagirdlər müəssisədən buraxılandan sonra valideynlərinin (qanuni nümayəndələrinin) yanına, valideynlərini itirmiş və valideyn himayəsindən məhrum olmuş uşaqlar isə onlar üçün nəzərdə tutulmuş müvafiq müəssisələrə göndərilirlər.

Əgər şagird müəssisədən buraxılandan sonra valideynlərinin (qanuni nümayəndələrinin) yanına göndərilə bilməzsə və ya onun əvvəlki yaşayış yerinə qayıtması, orada yaşaması və tərbiyə alması üçün şəraitin olmaması ilə bağlı məqsədə müvafiq deyilsə, yerli icra hakimiyyətinin qəyyumluq və himayə orqanları və şagirdin yaşayış yeri üzrə Yetkinlik yaşına çatmayanların işləri və hüquqlarının müdafiəsi üzrə Komissiya onun yerləşdirilməsi üçün tədbirlər görürlər.

3.7. Şagirdin xüsusi təlim-tərbiyə müəssisəsindən buraxılmasına iki ay qalmış müəssisənin müdiriyyəti yetkinlik yaşına çatmayanın müəssisədən buraxılması haqqında bildirişi, yetkinlik yaşına çatmayan barəsində xasiyyətnaməni, habelə gələcəkdə onunla fərdi profilaktik işin aparılması barədə tövsiyələrini yetkinlik yaşına çatmayanın yaşayış yeri üzrə yetkinlik yaşına çatmayanların işlərivə hüquqlarının müdafiəsi üzrə komissiyaya göndərir.

3.8. Müəssisənin müdiriyyəti müəssisədən buraxılmış şagirdi işlə təmin olunanadək və ya gələcək təhsili ilə bağlı məsələlər həll edilənə qədər 3 ay ərzində müəssisədə yaşayış və yeməklə təmin edə bilər.

3.9. Əgər şagird müəssisədən buraxılarsa (müəssisəni bitirdikdən sonra), ona pul və müəssisədə oxuduğu zaman istifadə etdiyi paltar və ayaqqabı, özünə məxsus olan əşyalar, şəxsi sənədləri ödənişsiz olaraq verilir. Onlar yaşadıqları yerə getmək üçün zəruri olan nəqliyyat və yemək xərcləri ilə təmin edilirlər.

3.10. 16 yaşınadək şagirdlər daimi yaşadıqları yerə müəssisənin işçisinin və yaxud valideynlәrinin (qanuni nümayəndələrinin) müşayiəti ilə gedirlər.

3.11. Yetkinlik yaşına çatmayanın bir qapalı tipli xüsusi təlim-tərbiyə müəssisəsindən digərinə köçürülməsi müəssisənin müdiriyyətinin və yetkinlik yaşına çatmayanların işləri və hüquqlarının müdafiəsi üzrə komissiyanın təqdimatı əsasında müəssisənin yerləşdiyi yer üzrə məhkəmənin qərarı ilə həyata keçirilir.

Müəssisənin müdiriyyəti məhkəmə tərəfindən şagirdin köçürülməsi haqqında qərar qəbul edildikdən sonra iki gün ərzində bu barədə onun valideynlərini (qanuni nümayəndələrini) məlumatlandırır. 

IV. MÜƏSSİSƏDƏ TƏHSİL PROSESİ

4.1. Ümumi təhsilin məzmunu dövlət təhsili standartları əsasında Azərbaycan Respublikasının Təhsil Nazirliyi tərəfindən təsdiq edilmiş yetkinlik yaşına çatmayanlarda cəmiyyətə və qanunlara hörmət ruhunda davranışın formalaşdırılmasına yönəldilmiş xüsusi təhsil proqramları ilə müəyyən edilir. 

4.2. Müəssisədə əlavə təhsil proqramlarının – idman, incəsənət, peşə məşğələlərinin həyata keçirilməsi üçün şərait yaradılır.

4.3. Müəssisədən buraxılan zaman şagirdlərə onların təhsili haqqında müvafiq sənədlər verilir.

Təhsilini bitirməmiş şagirdlərə müəyyən edilmiş formada arayış verilir.

V. TƏHSİL PROSESİNİN İŞTİRAKÇILARI, MÜƏSSİSƏNİN İŞÇİLƏRİ, ONLARIN HÜQUQ VƏ VƏZİFƏLƏRİ

5.1. Müəssisədə təhsil prosesinin iştirakçıları şagirdlər, müəssisənin pedaqoji və mühəndis-pedaqoji işçiləri və valideynlərdir (qanuni nümayəndələrdir).

Şagirdlər

5.2. Şagirdlər müəssisədə dövlət təhsil standartlarına müvafiq olaraq pulsuz təhsil almaq hüququna malikdirlər.

5.3. Şagirdlər tam dövlət təminatındadırlar. Valideynlərini itirmiş və valideyn himayəsindən məhrum olmuş uşaqlara Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyi ilə bu kateqoriyadan olan uşaqlar üçün nəzərdə tutulan maddi təminat normaları şamil edilir.

5.4. Şagirdlər hüquq və vəzifələri barədə müəssisənin hesabına məsləhət almaq hüququna malikdirlər. Müəssisə şagirdlərin hüquq və qanuni mənafelərinin qorunmasını təşkil edir. 

5.5. Şagirdlər məktublaşmaq, bağlama almaq, telefonla danışmaq, şəxsi əşyalarından istifadə etmək hüququna malikdirlər. Onların valideynləri və qohumları ilə görüşmələrinə məhdudiyyətlər qoyulmur.

5.6. Şagirdin səhhəti pisləşdikdə və ya o, vəfat etdikdə, müəssisənin müdiriyyəti dərhal bu barədə onun valideynlərinə (qanuni nümayəndələrinə), onlar olmadıqda isə şagirdin daimi yaşayış yeri üzrə Yetkinlik yaşına çatmayanların işləri və hüquqlarının müdafiəsi üzrə Komissiyaya, müəssisənin olduğu və şagirdin yaşadığı ərazi üzrə daxili işlər orqanına məlumat verir.

5.7. Şagird valideynləri (qanuni nümayəndələri) vəfat etdikdə, onların dəfnində iştirak etmək, valideynləri (qanuni nümayəndələri) ağır xəstə olduqda isə onlara baş çəkmək hüququna malikdir. Yol xərcləri müəssisənin vəsait hesabına ödənilir.

5.8. Şagird qapalı tipli müəssisədə qaldığı müddət ərzində müəssisənin müdiriyyәtinin qərarı ilə tətilə buraxıla bilər. bu zaman şagirdə yol xərci və tətil günləri üçün yemək xərcləri müəssisədə qüvvədə olan normalara müvafiq olaraq natura və ya pul şəklində verilir.

5.9. Şagirdlər müəssisənin Nizamnaməsinə riayət etməyə borcludurlar.

5.10. Şagird qapalı tipli müəssisənin hüdudlarını icazəsiz tərk etdikdə, müdiriyyət bu barədə onun valideynlərinə (qanuni nümayəndələrinə), müəssisənin yerləşdiyi yer və şagirdin daimi yaşayış yeri üzrə daxili işlər orqanlarına məlumat verir, onun axtarışı üçün tədbirlər görür. Şagirdin həmin müəssisəyə qaytarılması haqqında məsələ müəssisə, müəssisənin yerləşdiyi yerin Yetkinlik yaşına çatmayanların işləri və hüquqlarının müdafiəsi üzrə Komissiyası və şagirdin valideynləri (qanuni nümayəndələri) tərəfindən birlikdə həll edilir.

5.11. Qanunazidd hərəkətlərə, müəssisənin Nizamnaməsini dəfələrlə və kobud şəkildə pozduğuna görə şagirdə aşağıda göstərilən intizam tədbirlərinin tətbiq edilməsi nəzərdə tutulur:

xəbərdarlıq edilməsi;

şifahi şəkildə və ya direktorun əmri ilə töhmət elan edilməsi;

məsələnin şagirdlərin yığıncağında, müəssisənin pedaqoji şurasında müzakirə edilməsi;

istirahət, səsvermə, iş günü hesab edilməyən bayram günlərində və ya ümumxalq hüzn günündə, tətil vaxtı müəssisənin hüdudlarından kənara çıxmasının qadağan edilməsi;

valideynlərinə (qanuni nümayəndələrinə) xəbər verilməsi;

açıq tipli xüsusi təlim-tərbiyə müəssisəsindən xaric edilməsi (müəssisə şagirdin xaric edilməsi barədə şagirdin valideynlərini (qanuni nümayəndələrini) və yaşadığı yerin Yetkinlik yaşına çatmayanların işləri və hüquqlarının müdafiəsi üzrə Komissiyasını məlumatlandırmalıdır).

Valideynlərini itirmiş və valideyn himayəsindən məhrum olmuş uşaqların müəssisədən xaric edilməsi haqqında qərar yerli icra hakimiyyətinin qəyyumluq və himayə orqanlarının razılığı ilə qəbul edilir.

5.12. Şagirdlərə qarşı aşağıda göstərilən tədbirlərin tətbiq edilməsinə yol verilmir:

fiziki və psixoloji zorakılıq metodlarının tətbiqi;

şagirdlərin yaşını nəzərə almayan, antipedaqoji xarakter daşıyan, şəxsiyyəti alçaldan tədbirlərin tətbiqi;

şagirdlərin valideynlərini (qanuni nümayəndələri) ilə ünsiyyətdə olmalarının məhdudlaşdırılması və ya məhrum edilməsi;

ərzaq normalarının azaldılması;

şagirdlərin gəzintidən məhrum edilməsi;

intizamın qorunması ilə bağlı funksiyaların yerinə yetirilməsinə cəlb edilməsi.

İctimai faydalı əmək intizamı tədbiri qismində tətbiq edilməməlidir.

5.13. Müəssisənin Nizamnaməsində şagirdlərin əməyə və təhsilə vicdanlı münasibətinə, nümunəvi davranışına görə həvəsləndirici tədbirlər müəyyən edilir.

Müəssisənin işçiləri

5.14. Müəssisənin pedaqoji və digər işçilərlə komplektləşdirilməsi onun Nizamnaməsi ilə tənzimlənir.

Pedaqoji işə ixtisası təhsil haqqında sənədlərlə təsdiq edilən, pedaqoji ixtisas vəzifəsinə uyğun gələn şəxslər götürülür.

5.15. İşçilərlə müəssisənin müdiriyyəti arasındakı münasibətlər Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyinə uyğun tərtib edilmiş əmək müqaviləsi ilə tənzimlənir.

5.16. Qapalı tipli xüsusi təlim-tərbiyə müəssisələrinin vəzifəli şəxsləri aşağıdakı hüquq və vəzifələrə malikdirlər:

yetkinlik yaşına çatmayanlara baş çəkmək, onlarla, onların valideynləri və ya digər qanuni nümayəndələri, o cümlədən digər şəxslərlə söhbətlər aparmaq;

səlahiyyətlərinə aid məsələlər üzrə dövlət orqanlarından və digər müəssisələrdən məlumatlar almaq;

göstərilən müəssisələrdə saxlanılması qadağan edilən əşyaları aşkar etmək məqsədilə yetkinlik yaşına çatmayanları, onlara məxsus əşyaları, məktubları, bağlamaları və digər poçt göndərişlərini(yetkinlik yaşına çatmayanın müdafiəçisi və ya qanuni əsaslarla ona hüquqi yardım göstərən digər şəxslər ilə yazışmaları istisna olmaqla), müəssisənin ərazisini, yataq, məişət və digər otaqları müayinə etmək və bununla bağlı müvafiq akt tərtib etmək; 

Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyi ilə müəyyən edilmiş digər hüquq və vəzifələrə.

5.17. Aparılan müayinə zamanı qapalı tipli xüsusi təlim-tərbiyə müəssisələrində saxlanılmasına icazə verilməyən əşyalar götürülür.

Valideynlər (qanuni nümayəndələr) 

5.18. Valideynlər (qanuni nümayəndələr) aşağıdakı hüquqlara malikdirlər:

uşaqların qanuni hüquq və maraqlarını müdafiə etmək, müəssisənin Nizamnaməsinə müvafiq olaraq təlim-tərbiyə prosesində iştirak etmək;

şagirdlərə heç bir məhdudiyyət qoyulmadan baş çəkmək.

5.19. Valideynlər (qanuni nümayəndələr) müəssisənin Nizamnaməsinin onlara aid olan tələblərinə yerinə yetirməyə borcludurlar. 

 

VI. MÜƏSSİSƏNİN İDARƏ EDİLMƏSİ

6.1. Müəssisənin idarə edilməsi Azərbaycan Respublikasının təhsil qanunvericiliyinə və müəssisənin Nizamnaməsinə müvafiq olaraq həyata keçirilir.

Müəssisə özünüidarəetmə prinsipləri əsasında idarə edilir.

Müəssisənin özünüidarəetmə orqanlarının seçilməsi qaydası və onların səlahiyyətləri müəssisənin Nizamnaməsi ilə müəyyən edilir.

6.2. Müəssisəyə bilavasitə rəhbərliyi direktor həyata keçirir.

Müəssisənin direktoru Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyinə müvafiq olaraq müəssisə işçilərinin və şagirdlərinin həyat və sağlamlığı, müəssisənin ixtisaslı işçilərlə komplektləşdirilməsi üçün məsuliyyət daşıyır.

Direktor müəssisənin işini təşkil edir və təhsil, tərbiyə işinin təşkili üçün məsuliyyət daşıyır.

6.3. Şagirdə fiziki, mənəvi və ya maddi zərər vurulduğu halda müəssisənin müdiriyyəti daxili işlər orqanlarına, müəssisənin olduğu yerin Yetkinlik yaşına çatmayanların işləri və hüquqlarının müdafiəsi üzrə Komissiyasına, şagirdin valideynlərinə (qanuni nümayəndələrinə) məlumat verir, xidməti araşdırma təyin edir ki, bunun də nəticələrinə görə müvafiq tədbirlər görülür.

Müəssisənin müdiriyyəti bütün fövqəladə hadisələr haqqında dərhal daxili işlər orqanlarına, müəssisənin olduğu yerin Yetkinlik yaşına çatmayanların işləri və hüquqlarının müdafiəsi üzrə Komissiyasına, yerli təhsil orqanına, habelə Azərbaycan Respublikasının Təhsil Nazirliyinə məlumat verir.

Müəssisə rəhbərliyi şagirdin pozulmuş hüquqları barədə onun hüquq mühafizə orqanlarına və Yetkinlik yaşına çatmayanların işləri və hüquqlarının müdafiəsi üzrə Komissiyalara maneəsiz müraciət etməsi üçün şərait yaradılmasını təmin edir.

6.4. Müəssisənin işçiləri tərəfindən şagirdə mənəvi və ya fiziki zərər vurulması haqqında əsaslı şikayətlər daxil olduğu zaman həmin işçi xidməti araşdırma başa çatanadək şagirdlə əlaqədən kənarlaşdırılır.

Peşə etikası normalarının və ya müəssisə Nizamnaməsinin müəssisənin pedaqoji və ya digər işçiləri tərəfindən pozulması ilə bağlı xidməti araşdırma ancaq yazılı şəkildə əsaslandırılmış şikayət üzrə aparıla bilər.

6.5. Azərbaycan Respublikası İnsan hüquqları üzrə müvəkkilinin (ombudsmanın) və Milli preventiv qrup üzvlərinin istənilən vaxt, maneəsiz və əvvəlcədən xəbərdarlıq etmədən qapalı tipli xüsusi təlim-tərbiyə müəssisələrinə daxil olmaq, orada saxlanılan şəxslərlə, habelə müvafiq məlumatı verə biləcək istənilən digər şəxslə təkbətək və ya zəruri saydığı halda mütəxəssisin və ya tərcüməçinin iştirakı ilə görüşmək və söhbət etmək, onların həmin yerlərdə saxlanılmasının qanuniliyini təsdiq edən, eləcə də həmin şəxslərlə rəftara və onların saxlanma şəraitinə aid olan bütün sənədlərlə tanış olmaq və surətlərini almaq, akt tərtib etmək, həyata keçirdikləri tədbirlərin gedişini və nəticələrini protokollaşdırmaq, qapalı tipli xüsusi təlim-tərbiyə müəssisələrinin rəhbərliyi tərəfindən təxirəsalınmadan qəbul edilmək, Azərbaycan Respublikası İnsan hüquqları üzrə müvəkkilinin (ombudsmanın) isə həmçinin qapalı tipli xüsusi təlim-tərbiyə müəssisələrinin rəhbərliyinə müvafiq tövsiyələr vermək və həmin tövsiyələrə müəyyən edilmiş müddətdə cavablar almaq hüququ vardır.

VII. MÜƏSSİSƏNİN ƏMLAKI VƏ MALİYYƏLƏŞDİRİLMƏSİ

7.1. Müəssisə dövlət mülkiyyətində olan əmlaka malikdir.

7.2. Torpaq sahələri müəssisəyə müddətsiz və pulsuz istifadə hüququ əsasında verilir.

7.3. Müəssisənin əsas fondlarının üçüncü şəxslərin xeyrinə özgəninkiləşdirilməsinə icazə verilmir.

7.4. Müəssisənin fəaliyyəti dövlət büdcəsində Azərbaycan Respublikasının Təhsil Nazirliyi üçün nəzərdə tutulmuş müvafiq vəsaitlər hesabına maliyyələşdirilir.

Müəssisənin xərclər smetası Azərbaycan Respublikasının Təhsil Nazirliyi tərəfindən təsdiq edilir.

7.5. Şagirdlər müəyyən edilmiş normalara uyğun olaraq yemək, paltar, ayaqqabı və digər əşyalarla təmin edilirlər.

7.6. Müəssisələrdə kargüzarlıq işi müvafiq qaydada aparılır və tabelik üzrə Azərbaycan Respublikasının Təhsil Nazirliyinə hesabat verilir.

7.7. Müəssisə hüquqi şəxs statusuna malikdir, üzərində Dövlət gerbinin təsviri olan dairəvi möhürə, habelə ştampa malikdir.

 

 

 

 

 

İSTİFADƏ OLUNMUŞ MƏNBƏ SƏNƏDLƏRİNİN SİYAHISI

 

1.       25 oktyabr 2005-ci il tarixli 195 nömrəli Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin Qərarı (Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu, 2005-ci il, № 10, maddə 988)

2.       22 mart 2006-cı il tarixli 88 nömrəli Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin Qərarı (Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu, 2006-cı il, № 3, maddə 307)

3.       6 fevral 2007-ci il tarixli 25 nömrəli Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin Qərarı (Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu, 2007-ci il, № 2, maddə 185)

4.       19 oktyabr 2009-cu il tarixli 168 nömrəli Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin Qərarı (Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu, 2009-cu il, № 10, maddə 857)

5.       29 mart 2010-cu il tarixli 53 nömrəli Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin Qərarı (Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu, 2010-cu il, № 3, maddə 264)

6.       11 noyabr 2011-ci il tarixli 185 nömrəli Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin Qərarı (Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu, 2011-ci il, № 11, maddə 1067)

7.       4 iyul 2012-ci il tarixli 148 nömrəli Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin Qərarı (“Azərbaycan” qəzeti, 6 iyul 2012-ci il, № 147, Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu, 2012-ci il, № 07, maddə 774)