Dövlət qulluğunda yeni meyillər və çağrışlar. Hüseynsoy Rəhman.

Dövlət qulluğunda yeni meyillər və çağrışlar.

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Dövlət İdarəçilik Akedemiyası

Hüseynsoy Rəhman

Trendlər

Günümüzə kimi dövlətlərin idarə edilmə üsulları, pinsipləri, istiqamətləri həmin dövrün tələblərinə uyğun olaraq dəyişmiş və yeni problemləri həll etmək üçün yeni trendlər yaratmışdırlar. Getdikcə, hökumətin qarşısında duran problemlər daha da mürəkkəbləşir və uğur üçün yeni bir sıra zərurətlər tələb edir:

1. Proseslərdən daha çox nəticə ilə işləyən siyasi hesabatlılıq
2. Ierarxiyalar vasitəsilə deyil, şəbəkələr vasitəsilə işləyən dövlət idarəetməsi
3. Qərar qəbul etməkdən çox qərarların icrasına yönəlmiş siyasi rəhbərlik
4. Uzaqlıqdan çox iştiraka əsaslanan vətəndaşlıq

Sevindirici haldır ki, müşahidə etdiyimiz bu zərurətlərə cavab verən və hökumətin fəaliyyətinin yaxşılaşdırılmasına səbəb olan bir sıra meyillər(trend) var. Tez-tez bir-biri ilə birləşən bu meyillər, hökumətin getdikcə artan və mürəkkəb çağırışlara uğurla cavab verə bilməsi ehtimalını artırır.

Meyillər (Trendlər) hansılardır:

1. Qaydaları dəyişmək
2. Performans menecmentinden istifadə olunması
3. Rəqabət, Seçim və Həvəsləndirmənin təmin edilməsi.
4. Tələblərə əsaslanan fəaliyyət.
5. Vətəndaşların cəlb olunması.
6. Şəbəkə və Tərəfdaşlıqdan istifadə olunması.

İlk trend: Qaydaları dəyişmək. Bu trend məmurlar və vətəndaşların fəaliyyətlərini yaradan və formalaşdıran rəsmi qanunlar, inzibati tələblər və təşkilati strukturlar “hökumət oyun qaydaları”-nı dəyişdirmək üçün davam edən səylərdən ibarət idi. Bir çox cəhətdən bu cərəyan(trend) digər beşin ayrılmaz bir hissəsidir. “Oyun qaydalarını” dəyişdirərək menecerlər daha çox rahatlıq əldə edirlər ki, bu da digər trendlərdən daha səmərəli istifadə etməyə imkan verir. Bu trend, eyni zamanda, hökumətin yüksək nəticələr əldə etməsinə mane olan əngəlləri aradan qaldırmağı hədəfləyir.

“Oyun qaydaları” dövlət qulluğu sistemlərini, satınalma təcrübələrini, büdcəni və maliyyə idarəetməsini tənzimləyən əsas inzibati prosedurlara aiddir. Hökumətlər getdikcə hərkəsə uyan yanaşmaları ləğv edir və xidmət şöbələrinə və agentliklərə daha çox "idarəetmə çevikliyi" ilə xidmətlərin göstərilməsində özəlləşdirilmiş əməliyyat prosedurları və yanaşmalara icazə verir. Bir addım daha irəli getmək və proqram menecerlərini performansa görə məsuliyyətə cəlb etməklə birlikdə daha çox idarəetmə rahatlığı ilə təmin etmək, nəticəli idarəetməni həvəsləndirmək üçün güclü bir stimul kimi görünür. Bundan əlavə, menecerlərə belə bir səlahiyyət verilməsi, agentlik proqramı haqqında ən yaxşı bilənlərə bu proqramların işləməsi üçün güc və çeviklik verir.

Ikinci Trend: Performans İdarəetmədən istifadə. Dünyadakı hökumətlər və təşkilatlar, təşkilati məqsədləri gözlənilən nəticələrlə əlaqələndirmək üçün strateji yanaşmalar ortaya qoyurlar. Əsas məqam ənənəvi proses tələblərinə cavab vermək deyil, fəaliyyətin yaxşılaşdırılmasıdır. Performansın önəmi performans planlaması və hesabatından inzibati praktikadakı dəyişikliklərə - icra büdcəsi, ödəmə və icra müqaviləsi səviyyəsinə keçib.

Üçüncü Trend: Rəqabət, seçim və təşviqlər. Dünyadakı hökumətlər özəl sektorun rəqabət, seçim və təşviqlərə əsaslanan bazarayönümlü yanaşmaları tətbiq etmək səylərini getdikcə daha çox təqlid edir. Çeklər, ortaq xidmətlər və satıla bilən icazə kağızları kimi geniş vasitələr toplusu inkişaf etmişdir. Bu vasitələrin bəziləri, siyasi baxımdan mübahisəlidir və tətbiqdə, məsələn, xarici mənbədən istifadə və hərraclar kimi diqqət tələb edir. Buna baxmayaraq, dünyada baş verən tendensiyalar onlardan istifadənin artmasını əks etdirir.

Dördüncü Trend: Tələb üzrə performans. Vətəndaşlar hökumətləri özəl müəssisələrdən aldıqları xidmətlər qədər məsuliyyətli olmağa məcbur edirlər. Vətəndaşlar onların "24/7" gündəlik xidmətlər və "fövqəladə" hadisələrə dərhal cavab verilməsini istəyirlər. IRS[1] kimi agentliklər buna cavab verir, vergi ödəyicilərinin internetdə istənilən vaxt tələb etdikləri sorğuya cavab verir və FAA[2]s  hava yolu sərnişinlərinə real vaxt rejimində hava nəqliyyatında gecikmələrin vəziyyətini yoxlamağa imkan verir. Hökumət, yenə də “Katrina” qasırğası ilə sübut olunan qeyri-adi hadisələrə qarşı "hiss etmək və cavab vermək" bacarığına etiraz edir. Bu, hökümətin Qəza Komandanlıq Sistemi və qabiliyyətə əsaslanan planlaşdırma və büdcə kimi yeni imkanları inkişaf etdirdiyi bir arenadır.

Beşinci Trend: Vətəndaşları cəlb etmək. Vətəndaşlar internetdəki sosial şəbəkələr vasitəsilə MySpace və YouTube kimi platformalarda bir-biri ilə daha çox əlaqə qururlar. Getdikcə hökumətlə də eyni cür əlaqəni gözləyirlər. Nəticədə, vətəndaşların iştirak mənzərəsi dünyada ənənəvi məlumat mübadiləsindən aktual, real vaxt rejimində öyrənmə, qərar qəbuletmə və interaktiv şəbəkədə xidmət göstərməyə qədər sürətlə dəyişir. Bu yanaşmalar ənənəvi siyasi prosesə paralel olaraq inkişaf edir və səhiyyə, qlobal istiləşmə və sosial təhlükəsizlik kimi çətin görünən problemlərin həlli üçün zəmin yaradır.

Altıncı Trend: Şəbəkələr və Tərəfdaşlıqdan istifadə. Gündəlik olmayan və genişmiqyaslı çağırışlara cavab verə bilmək üçün hökumətin ehtiyacı artmaqdadır. Bu problemlər ümumiyyətlə ənənəvi xidmət çatdırılması sistemlərindən və hər hansı bir agentliyin hüdudlarından kənarda olur. Nəticədə, menecerlər uğur qazanmaq üçün şəbəkələr və tərəfdaşlıq kimi əməkdaşlıq yanaşmalarından istifadə etmək məcburiyyətində qaldıqlarını hiss edirlər.

Höküməti daha çox nəticəyə yönəltmək üçün bu yenilikçi yanaşmalar, əksər hallarda, həm dövlət, həm də özəl sektorda təşkilatların fəaliyyətində əhəmiyyətli dəyişikliklərə səbəb olan texnologiyanın inkişafı ilə aparılır. Məsələn, ABŞ federal hökuməti üçün texnologiya büdcəsi 2001-ci ildən bu yana təxminən iki dəfə artaraq 64 milyard dollara çatmışdır.

Texnologiyaya getdikcə təkcə hökumətin əsas vasitəsi kimi deyil, həm də hökumət əməliyyatlarının dəyişdirilməsi üçün bir vasitə kimi baxılır. Məsələn, IRS hər il 14 milyard kağız parçasını idarə edən bir təşkilatdan sənədsiz elektron vergi sənədləşdirmə əməliyyatlarını idarə edən və müştəri məmnuniyyətini kəskin şəkildə artıran bir müəssisəyə keçməkdədir.

Çağırışlar

Maliyyə cəhətdən sağlamlıq.

Hökumətin səmərəli idarəetmə qabiliyyətini yaxşılaşdırmaq yalnız uzunmüddətli maliyyə cəhətdən sağlamlıqla müvəffəq olacaqdır.

Millət, borca boğulma riski altındadır – bu, əksər hallarda körpə sağlamlığı üçün tibb xidməti və təqaüd xərclərini dəstəkləmək üçün federal öhdəliklərdən irəli gəlir. Ən pisi isə, artan səhiyyə xərcləri dövlət və yerli büdcələri də böhrana məcbur edir. Əksər ölkələrin mövcud sosial sığorta proqramları həm baha, həm də köhnədir. Mövcud iqtisadi və büdcə mülahizələrini əks etdirmək üçün bu proqramların islahatına yeni bir nəzər yetirməyin vaxtıdır.

Bütün dövlət başçıları bu məsələlərin həllini tapmalıdırlar. Federal, əyalət və yerli səviyyələrdə qurtuluşa yönəlmiş bütün marşrutlar, digər vacib milli prioritetləri sıxışdırmadan federal pensiya və səhiyyə proqramlarında islahat tələb edir.

Yaradıcı və düşüncəli həllər və həm İcraçı, həm də Qanunverici şöbələrin bəzi sərt seçimləri ilə bu məqsədə nail ola bilərik. Fırıldaqçılıq, israfçılıq və sui-istifadə üzərində cəmləşmək calbedici səslənir, ancaq problemi həll etmir. Nə də bu problemdən çıxış yolumuzu sadəcə inkişaf etdirə bilmərik. Bu nizam-intizam və liderlik tələb edəcəkdir. Nə qədər tez başlasaq, bir o qədər yaxşıdır.

Yetərlilik böhranı.

Babyboomer (Amerikada 1946-1964-cü illərdə doğulan nüfuz) federal işçi qüvvəsinin əksəriyyəti təqaüdə çıxmaq üzrədir və stullarının boş qalma riski var.

Çoxları federal işçi qüvvəsindəki yetərlilik böhranından qorxurlar. " Y nəsli " güclü xidmət etikasına malikdir, lakin mütləq dövlət xidmətində deyil. Bütün karyeralarını bir işə sərf etmiş Baby Boomerlərdən fərqli olaraq, yeni nəsil belə olacağını gözləmir. Dövlət qulluğundakı əsas işlər böyük təcrübə və təlim tələb edir, çünki dövlət qulluqçularının işi daha texniki və xidmət yönümlü olmuşdur. Məsələn, hava nəqliyyatının idarəedicisi kimi təsdiqlənmək üçün dörd il lazımdır. Son illərdə bir çox nəzarətçi işə götürülməkdən və təhsil almaqdan daha çox təqaüdə çıxıb.

Nəhayət, Baby Boomerlər təqaüdə çıxarkən təcrübəli orta karyera sıralarının da azalması ilə podratçıların rolu artdı. Bəziləri əsas ictimai funksiyalar üçün podratçılara həddən artıq etibardan qorxurlar. Bununla belə, məsələ həmişə "işi kim edir" deyil, "lazımi səviyyədə düzgün hesabatlılıqla lazımi işi görərək lazımi qabiliyyətə sahibikmi?"-dir. İctimai iş üzrə müqavilə bağlamaqla bağlı qanuni məsələlər mövcud olsa da, iş növünə dair qərarlar qəbul edilməlidir - birbaşa müqavilə bağlanmalı və ya hətta qrantlar vasitəsilə dövlətlərə, yerli ərazilərə və qeyri maliyyələşdirilənlərə verilməlidir. Bütün bunlar iş üçün lazım olan işçi qüvvəsinin səriştəsindən asılı olacaqdır.

Məlumatın həddən artıq yüklənməsi.

"Tələb üzrə" məlumat imkanları səhv qərarlara və ya hətta fəlakətlərlə nəticələnən buraxılmış məlumatlara səbəb ola biləcək həddən artıq yüklənmə təhlükəsi ilə əvəz olunur.

Gündəlik həyatda məlumat yüklənməsi getdikcə daha çox görünür - məsələn, cib telefonları, şəxsi elektronik köməkçilər, e-poçt və ani mesajlar. Bu həddindən artıq yükləmə hökumətdə də baş verir - hava limanlarında yüzlərlə müşahidə kamerası, hava və iqlim məlumatları seli, getdikcə daha böyük ölçülü siyahıyaalma məlumatları və real vaxt xəbərləri hadisələri.

Məlumatın həddən artıq yüklənməsi təhlükəsi və qərarlar qəbul etmək üçün lazım olan vacib məlumatların olmaması ehtimalı artdı. Bununla birlikdə, məlumatların toplanması, standartları və məlumatların saxlanması sahəsində irəliləyişlər geniş miqyaslı təhlil üçün imkanlar yaratdı. Bu yeni sistemlər strategiyaya əsaslanan həllər yaratmaq üçün lazım olan bilikləri əldə edə bilər. Onlardan həmçinin gələcək hadisələrə - hətta təbii fəlakətlər, cinayət və ya terror hücumları kimi qeyri-adi hadisələrə dövlətin reaksiyasını yaxşılaşdıran proqnozları və modelləri yaratmaq üçün istifadə edilə bilər. Çağırış, hökumət səviyyəsində, eyni zamanda missiyaya xas olan məlumat və analitik funksiyaları inkişaf etdirə biləcək.

Sərhədsiz idarəetmə.

  Hökumət özünü daha iyerarxik və daha əməkdaş, şəffaf olmaq üçün dəyişdirməlidir.

Hökumət, hazırda dünyanın nisbətən sabit, proqnozlaşdırıla biləcəyi və işinin genişmiqyaslı, təkrarlanmış iş rejiminə köklənə biləcəyi ehtimalına əsaslanaraq qurulur. Bu iyerarxik bürokratik model 20-ci əsrin ortalarında korporativ dünyadan qəbul edildi. Ancaq getdikcə bu, bugünkü reallıqları əks etdirmir. Korporativ dünya getdikcə daha çox özəlləşdirilə bilən və gözlənilməz hala gələn xidmətləri çatdırmaq üçün ən yaxşı şəkildə necə qurulmaqla mübarizə aparır. Bu mübarizə ictimai sektorda da əks olunur. Xidmətin göstərilməsi cəbhələrində çətinlik bilik və bacarıqları dəyişən vəzifələrin ətrafında cəmləşdirməkdir. İerarxiya və bazar əsaslı mexanizmlər bununla mübarizə aparır.

Nəticədə, hökumət getdikcə "əməkdaşlıq şəbəkələri" və "sərhədsiz təşkilatlar" adlandırılan biznesin qeyri-iyerarxik üsullarına müraciət edir. Lakin bu yeni modellər şəbəkəyə əsaslanan mühitdə necə səmərəli idarə olunması barədə suallar yaradır. Məsələn, gündəliyi və planları necə hazırlayırsınız, prioritetləri müəyyənləşdirirsiniz və sonra qanuni, etibarlı və bütün təsir edənlər tərəfindən etibarlı olaraq qəbul edilən sərhədlər daxilində resurslar ayırırsınız?

Podratçılar tərəfindən Hökumət?

Son on il ərzində hökumət getdikcə ümumi strategiya ilə öz əməliyyatlarını genişləndirir. Bunun düzəltmə vaxtıdır.

Federal hökumət, hal-hazırda öz keçmişində hər zaman olduğundan daha çox podratçılardan asılıdır. Bu, dövlət işçilərinin sayındakı siyasi məhdudiyyətlərdən, işə götürülmənin pozulmasından və təcili problemlərin həllini sürətlə gücləndirmə ehtiyacından irəli gəlir. Müqavilələrin daha da mürəkkəbləşdiyi bir zamanda yüksək təcrübəli federal işçilər, yeni gələnlərdən daha tez işdən çıxır. Zəhərli bir iş mühiti ilə mübarizə aparmaq məcburiyyətində qalan hökumət işçiləri, ehtiyatsız, dəstəksiz, çox vaxt təhsili olmayan, hər hansı bir real və ya təsəvvür edilən proqram uğursuzluğunda günahlandırılırlar.

 Effektiv bir hökumətin, hər biri müvafiq rolda olan güclü hökumət işçilərini dəstəkləyən güclü bir kadr heyətinə ehtiyacı var. Hökumət proqramları daha təsirli olması üçün rol və imkanlarını uyğunlaşdırmalıdır. Bununla, milyardlarla qənaət ediləcək və podratçılardan hökumət rolunu almağı istədikdə yaranan problemlərdən qaçınılacaqdır.

Hökümət, müqavilə bağlamağa strateji bir nəzər salmalı, necə idarə ediləcəyini, bütün tərəflər üçün uyğun rolları və düzgün müqavilə metodlarını seçməlidir. Ən başlıcası, hökumət üçün işin daha cəlbedici olması üçün lazımi mənbələri sərmayə etməlidir.

Nəticələr həqiqətən vacibdir.

Texnologiya hökumətin diqqətini agentliklərdən və proqramlardan xidmətlərə və nəticələrə yönəldir.

Hesablı, nəticələrə yönəlmiş idarəetmə üzərində dayanmaq, hökumətin bu əsrin yeni çağırışlarına və imkanlarına cavab verməsində daha yaxşı mövqe tutmasına kömək edə bilər. Bununla birlikdə, federal idarələr və qurumlar daha çox nəticəyə yönəldilmək üçün uzun müddətli və əsaslı çətinliklərlə üzləşirlər. Bu problemli sahələrin həlli üçün agentliklər, hökumət səviyyələri və qeyri-hökumət və özəl sektorlar arasında ortaq əlaqə quran bir fəaliyyətə əsaslanan sistem tələb olunur.

Yüksək fəaliyyət göstərən təşkilatlar olmaq üçün federal şöbələr və agentliklər, nəticələrini əldə etmək məqsədilə mədəniyyətlərini digər hökumətlərlə, qeyri-maliyyə qurumları və özəl sektorla sıx işləmək üçün dəyişdirməlidirlər. Hökumət uğurlu  olan təcrübələrə davam etməli və olmayanları dayandırmalıdır. Bunun bir hissəsi federal missiyaların və strategiyaların yenidən qiymətləndirilməsini və milli məqsədləri həll etmək üçün mövcud olan siyasət vasitələrinin hamısını ehtiva edir. İctimaiyyət federal hökumətin nəzərə çarpan nəticələrini gözlədiyinə görə, hökumət rəhbərləri strateji planlaşdırmanı artırmalı, idarəetmə problemlərini həll etməli, inteqrasiya olunmuş yanaşmalardan istifadə etməli və agentliklərinin nəticələrə yönəldilməsini artırmalıdırlar.

Nəticələrə görə, yalnız təşkilatın deyil, onun milli hədəflərə verdiyi töhfəsinin də diqqət mərkəzində olması vacibdir. Tam potensialına çata bilən nəticələrə yönəlmiş bir mədəniyyət qurarkən təşkilat və rəhbərləri quruluş, sistem və proses baxımından təşkilat üçün ən yaxşı həll yolunu diqqətlə seçməlidirlər.

"Yaşıl" Liderlik.

Cəmiyyət ətraf mühitin dəstəkləyə biləcəyi limitləri itələyir. Hökumət ekoloji problemlərə cavab vermək üçün önə keçməlidir.

Son on ildə qalıq yanacaqların yandırılmasından qlobal istiləşmə yüksək ehtimaldan halından  yaxın bir mütləqiyyətə keçib. Dünyanın hər yerində ətraf mühit iqtisadi artım və artan enerji istifadəsi ilə misli görünməmiş bir stresslə üzləşir. Ətraf mühitlə bağlı problemimizi necə həll edəcəyimizi özümüzün, övladlarımızın və gələcək nəsillərin həyat səviyyəsinə əsasən müəyyənləşdirəcəyik.

Texnologiya və bazarlar həlledici rol oynayacaq, ancaq hökumətin hərəkətləri də kritik olacaqdır. İnsanlar təşviqlərin doğru olduğu təqdirdə böyümə həddində yenilikçi yanaşmaları dəfələrlə nümayiş etdirmişlər, lakin bu, enerji və ətraf mühit üçün hələ də mümkün olmayıb. Bazarlar ətraf mühiti dəyərsizləşdirir və iqtisadi cəhətdən səmərəli olan bir çox enerji qənaət sərmayəsini təşviq edə bilmir. İstixana qazları nəticəsində yaranan problemlər kimi bir çox ekoloji problem, qlobal bir yanaşma tələb edir, çünki bir ölkədə endirimlər başqa bir ölkədə artımla ləğv edilərsə, az bir nəticə əldə edilir.

Ətraf mühit problemlərimizi həll etmək üçün bütün dünyada texnologiya və idarəetmə yeniliklərini təşviq edən ictimai siyasət və stimulların qarışığı tələb olunur.

Dünyada təhlükəsizlik və məxfilik.

Texnologiya yer üzündə demək olar ki, hər kəsi bir-birinə bağlayır. Riskləri idarə edərkən üstünlükləri əldə etməliyik.

Təhlükəsizlik və məxfilik məsələləri hər hansı bir texnologiya qərarında açıq şəkildə nəzərə alınmalıdır. İnternet, ucuz məlumat anbarı, simsiz imkanlar və bir çox digər texnologiyalar on illik iqtisadi böyüməyə və hökumətin yeniləşməsinə kömək etdi. Yenə də bu texnologiyalar potensial olaraq bir çox risk daşıyır. Onlardan daha çox asılı olduğumuz üçün onlar daha çox əhəmiyyət kəsb edirlər. Hər yerdə eyni olmağa meylli olduqları üçün bir yerdə zəiflik bütün yerlərdə zəiflik deməkdir. Hər kəsə çatdıqları üçün, kimdən kimə icazə verəcəyimizi və kimdən uzaq durmağımızı ayırmağımızı tələb edirlər. Nəhayət, unutmağı çətinləşdirirlər. İnternetdən və ya telefondakı mətndən istifadə etdikdə başqalarının təqib edə biləcəyi rəqəmsal “qırıntıları” geridə qoyuruq.

Məxfilik məsələləri hökumətin rolu ilə bağlı narahatlıqlar doğurur. Bir cəmiyyət olaraq, texnologiyanın hökumətə (bütün yaxşı və pis birləşmələri ilə) nəzarət etməsinə və ya hökuməti izləməyimizə kömək etmək üçün texnologiyadan istifadə etmək seçimimiz var.

Sürprizlər gözləyin.

Səmərəli, müntəzəm əməliyyatlar üçün hazırlanmış bir hökumətin gözlənilməz, gündəlik olmayan hadisələrlə getdikcə daha çox qarşılaşması gözlənilir.

Hökumət Katrina qasırğası üçün heç bir səbəb olmadığını sübut etdi. Təbii və ya insan tərəfindən yaranan fəlakətli və ya gündəlik olmayan idarəetmə problemlərinə ölkə cavabdeh ola bilməz.

Önümüzdəki illərdə, ictimai liderlər fəlakətli və qeyri-müntəzəm idarəetmə problemlərindəki paylardan daha çoxuna güvənə bilər - məsələn, ərzaq təhlükəsizliyi sistemindəki başqa bir qəza, vəba, Qərbi Sahil zəlzələsi və ya böyük bir şəhər ərazisindəki bio-terrorizm. . Bu cür problemlərə ənənəvi idarəetmə yanaşmaları ilə cavab vermək yalnız Katrina qasırğasında görülən eyni nəticələr verəcəkdir. Hökumət bir sıra kompleks çağırışlar və yaxşılaşdırma imkanları ilə qarşılaşdıqda, strateji, uzunmüddətli baxış vacibdir. Hökumət, bu gün və gələcəkdə maneələri təsirli şəkildə idarə etmək və millətin ehtiyaclarını və prioritetlərini qarşılamaq üçün ən yaxşı şəkildə necə tərtib etməyi diqqətlə düşünməlidir. Yaranan təhlükələr barədə erkən xəbərdarlıqların hazırlanması və hökumətin effektiv cavabları barədə məlumatlı seçim etmək üçün siyasətçilərə perspektivli məlumatlar lazımdır.

Ədəbiyyat siyahısı:

1. A REPORT FROM  THE DELOİTTE CENTER FOR GOVERNMENT INSIGHTS
2. SPECIAL REPORTS SERIES. Mark A. Abramson; Jonathan D. Breul; John M. Kamensky
3. Aditi Phadnis. (2013, January 20). Government to Introduce bill to protect bureaucracy from political interference. Business Standard.
4. TRADITIONS and GOVERNANCE. Mark Bevir; R. A. W. Rhodes; Patrick Weller